Belia KL, bukan sekadar menabur kata

DOMINIQUE TEOH | 11 Ogos 2025

Kerja Jalan membawa kita ke tengah-tengah Kuala Lumpur – menyusuri Sungai Klang, memulakan perbualan, dan mengenal pasti cara untuk menjadikan jalan-jalan kita lebih selamat dan mesra untuk semua."

KUALA Lumpur adalah sebuah bandar yang penuh dengan lapisan cerita. Di sinilah memori peribadi bersatu dengan sejarah negara, menjadikan bangunan sebagai kanvas warisan dan pengalaman hidup. Naratif-naratif ini telah menghubungkan kita dengan bandar ini, serta antara satu sama lain.

Sempena sambutan Hari Belia Antarabangsa pada Ogos 12, Warisan KL menemubual tiga rakyat Malaysia yang menjadikan warisan lebih mudah diakses melalui penceritaan. Daripada sejarah lisan hinggalah perbualan sambil berjalan, gerakan-gerakan ini membantu orang ramai menemui semula ibu kota mereka.

Projek Sejarah Lisan KL

Kadang- kadang kita terlupa bahawa Malaysia masih sebuah negara yang muda. Kita hidup dalam zaman yang mana detik-detik akhir kolonialisme dan kebangkitan idealisme pasca merdeka masih segar dalam ingatan mereka yang pernah mengalaminya. Keistimewaan ini tidak terlepas daripada perhatian Dennis Ong, 31, seorang penggiat budaya dan sejarawan bandar yang telah merakam sejarah lisan melalui podcast-nya, Projek Sejarah Lisan KL, sejak tahun 2023.

Ong merupakan wajah yang tidak asing dalam dunia advokasi budaya Malaysia, setelah terlibat dalam pelbagai projek daripada pameran hinggalah lawatan berjalan kaki. Beliau juga aktif bersama Kaki Jelajah Warisan, di mana beliau telah membantu menterjemah Petaling Street Walking Guidebook di bawah Merdeka 118 Community Grants Programme.

Dennis Ong bukan mengejar viral, sebaliknya, dia dekati jalan-jalan KL dengan harapan agar podcast-nya memberi inspirasi kepada orang lain untuk merakam dan berkongsi rakaman sejarah mereka sendiri.

“Setiap kali saya jumpa seseorang yang ada banyak cerita untuk dikongsikan, tapi akhirnya perbualan itu hilang begitu sahaja, memang sayang,” kongsi Ong. “Sebab itulah saya mulakan projek ini.”

Salah satu episod podcast yang bertajuk “Padang Romantics” mengisahkan dua orang sahabat yang mengambil secebis rumput dari Padang Merdeka hingga kisah mereka tular di muka depan akhbar nasional. Dalam episod lain – “God Lived In Brickfields!” – Jayanath Appudurai berkongsi kenangan zaman kanak-kanaknya di Brickfields pada tahun 1950-an, menggabungkan nostalgia dengan kisah masyarakat pekerja. Anda boleh dengar kisah-kisah ini di Spotify.

Ong ketika sesi temu bual sejarah lisan secara langsung bersama Jayanath Appudurai di Nam Hoe Brickfields, 2023. – Foto: Caleb Goh

Rakaman sejarah yang bersahaja dan peribadi ini melengkapi pendekatan akademik yang selalunya lebih kaku dan rasmi. “Sejarah biasanya ditulis dengan cara yang sangat deskriptif,” jelas Ong. “Ia ditulis oleh seseorang, bukan diceritakan oleh individu yang mengalami sendiri peristiwa tersebut.” Selain kandungan cerita, sejarah lisan turut merakam loghat, dialek dan keunikan penyampai.

Subjek-subjek Ong begitu hidup dan bersemangat, dengan gelak tawa lantang dan jeda yang penuh makna. Ramai antara mereka adalah warga emas Malaysia, dan projek ini memberikan mereka satu bentuk pengiktirafan dan penghargaan yang mendalam.

“Ia merapatkan jurang generasi,” kata Ong. “Tapi generasi muda perlu ambil langkah untuk benar-benar mahu belajar.”

Ong tidak peduli jika podcast-nya menjadi viral – apa yang lebih penting ialah mendorong pendengar supaya merakam sejarah lisan mereka sendiri. Nasihatnya? Mulakan dengan orang sekeliling anda.
“Dengar kisah mereka, dan cuba bina hubungan dengan bandar ini,” katanya. “Kerana manusialah yang membentuk sesebuah kota.”

Kerja Jalan

Mercu tanda membentuk imej sesebuah bandar, tetapi selalunya ruang di antaranya yang menentukan bagaimana kita mengalaminya.

“Bila kita bercakap tentang tapak warisan dan keperluan untuk berjalan kaki serta mengaksesnya dengan selamat, aspek keboleh capaian memang sangat penting,” kongsi Yasmin Lane daripada Kerja Jalan.

Kerja Jalan ialah sebuah kumpulan advokasi yang memperjuangkan bandar mesra pejalan kaki melalui perbualan sambil berjalan dan audit jalanan. Diilhamkan oleh gerakan global Jane’s Walk, kumpulan ini diasaskan pada tahun 2019 oleh dua urbanis berusia tiga puluhan, Yasmin Lane dan Awatif Ghapar.

Awatif Ghapar dan Yasmin Lane (kanan) turun ke jalan bersama Kerja Jalan, didorong oleh impian bersama untuk membina bandar yang mana semua orang boleh berjalan, bekerja dan hidup dengan selamat.

Pasangan ini dipertemukan oleh hasrat bersama untuk membina bandar yang mana semua orang boleh berjalan, bekerja dan hidup dengan selamat. Yasmin ialah seorang perancang bandar dengan latar belakang dalam dasar dan pengurusan projek, manakala Awatif pula beralih kerjaya daripada bidang perundingan dan sumber manusia kepada urbanisme dan pembangunan bandar lestari.

“Kami menggunakan aktiviti berjalan kaki untuk meningkatkan kesedaran tentang jalan dan bandar yang lebih selamat serta inklusif,” kata Awatif. Ia merupakan satu proses kolaboratif, sebuah gabungan antara penceritaan dan pengumpulan data.

Idea ini mudah, kumpulkan sekumpulan orang dan terokai sesuatu kawasan bersama. Peserta kemudian perlu mencatat pemerhatian mereka dalam borang maklum balas, yang digunakan sebagai data untuk audit jalanan.

“Setiap orang membawa pengalaman unik mereka dalam bandar ini,” kongsi Awatif. “Seseorang yang berjalan kaki ke tempat kerja setiap hari mungkin perasan lubang di jalan, manakala ibu bapa pula mungkin lebih peka terhadap ketiadaan kawasan permainan atau jalan yang mesra kereta tolak.”

“Kami bukan pakar (warisan), kami juga bukan pemandu pelancong,” jelas Yasmin. Jika pemandu pelancong cuba mengelak sudut-sudut yang berbau atau jalan retak (dan ada sebab yang baik untuk itu), Kerja Jalan pula menjadikan semua itu bahan perbualan. Kenapa ada kelemahan dalam pengurusan sampah? Apa maksud rekahan ini untuk orang kurang upaya? “Kami tidak menyembunyikan realiti sebenar bandar ini,” tambahnya.

Kerja Jalan telah menganjurkan lebih 50 program berjalan sejak ia mula ditubuhkan, dan peserta mereka terdiri dari pelbagai latar belakang untuk berkongsi pandangan mereka. Daripada budak sehingga pak cik berusia 80 tahun, kumpulan ini mengalu-alukan semua lapisan masyarakat. Terdapat juga beberapa sesi yang mempunya kumpulan fokus yang tertentu seperti, warga Rohingya dan ibu-bapa yang menggunakan kereta tolak.

Sesi berjalan kaki kanak-kanak sempena ‘Somewhere in the Kuala Walk’, sebuah buku bergambar kanak-kanak terbitan Suburbia Project dan siri acara yang memberi fokus kepada penerokaan Kuala Lumpur melalui perspektif kanak-kanak.

Kebolehcapaian dan keterangkuman menjadi teras perjuangan Kerja Jalan. “Dengan mendengar cerita antara satu sama lain, orang mula melihat bagaimana isu reka bentuk yang berbeza memberi kesan kepada orang lain dengan cara yang mungkin sebelum ini tidak mereka fikirkan, membina empati terhadap cabaran yang dihadapi dan menggalakkan penyelesaian yang memberi manfaat kepada semua,” kongsi Awatif.

Yasmin turut menguatkan pandangan ini, “Keboleh capaian sangat penting di tempat-tempat warisan supaya semua orang dapat mengakses aset budaya yang dikongsi bersama. Batu-batu cobblestone, cantik memang cantik, tapi ia kurang mesra buat ramai orang.”

Perbualan sambil berjalan adalah cara terbaik untuk menikmati bandar ini dari sudut pandang orang lain, mengambil perhatian kepada halangan-halangan yang mungkin menyukarkan akses. Ia juga menjadi peringatan halus bahawa bandar ini milik semua orang, bukan sahaja dari segi akses ke bangunan tetapi juga naratif di sekelilingnya.

“Sebab itulah, berjalan kaki dengan kami bukan sekadar tentang bangunan. Bukan hanya tentang fizikal,” kata Yasmin. “Ia tentang semua pengalaman peribadi dan berkongsi tentang bandar ini. Kalau kita mahu masyarakat sayang bandar mereka, inilah caranya.”

Jalan bersempena Merdeka sekitar Jalan Ampang dan Jalan Tun Perak untuk menerokai kerja-kerja pemulihan semula bandar di kawasan tersebut.

Berhubung melalui cerita

Kuala Lumpur ialah sebuah bandar yang sudah tertulis kisahnya. Jadi cuba untuk lihat disebalik pembangunan dan anda akan tenemui pelbagai memori yang terpahat pada bangunan dan jalan-jalan. Inisiatif seperti Projek Sejarah Lisan KL dan Kerja Jalan membantu kita berhubung dengan cerita-cerita ini, mengingatkan kita bahawa warisan adalah sesuatu yang peribadi dan kolektif.

Pada akhirnya, ia adalah untuk menjadikan cerita dan pengalaman hidup di bandar ini boleh diakses oleh semua. Sama ada melalui rakaman podcast atau penambahbaikan infrastruktur pejalan kaki, inisiatif-inisiatif ini membantu kita memahami hubungan kita dengan bandar, membawa kita lebih dekat dengan sejarah dan antara satu sama lain.

Seperti peribahasa Melayu yang mengatakan, tak kenal maka tak cinta — anda tidak akan mencintai sesuatu yang anda tidak kenali. Jadi, jika anda mahu jatuh cinta semula dengan Kuala Lumpur, anda boleh mulakan dari sini.

Discover more stories

See full list